Over donkere jongens die hard komen. Een splinternieuwe serie.  Aflevering 1: Sun Ra. Toetsenist, orkestleider, dichter, scenario-schrijver, filosoof en zelfverklaard bovenmenselijk schepsel. 

Sun Ra (1914 – 1993) was een jazzmuzikant die dacht dat hij van Saturnus kwam. Reden genoeg voor mij om me eens in zijn discografie te verdiepen.

Nu ben ik -en dat moet u mij niet kwalijk nemen- geen kenner of liefhebber van Jazz. Natuurlijk ligt er ook bij mij een cd van Coltrane in de hoek van kamer, en heb ik een verzamelbox van Charlie Parker moeten kopen toen ik me had laten overhalen om lid te worden van de ECI boekenclub. We zijn allemaal jong geweest, nietwaar. Zo bezit ik ook een cd van De Heideroosjes, en een oude versleten playboy met Sonja Silva op de cover. Beiden aangeschaft in een opwelling van jeugdig enthousiasme. Datzelfde enthousiasme bracht mij er ooit toe jazz te gaan luisteren, maar dat heeft in tegenstelling tot die playboy met Sonja Silva op de cover nooit iets in mij losgemaakt. In hoeverre Sun Ra een muzikaal genie is, durf ik dus niet te zeggen. Ik weet wel dat ik zijn album Space is the Place geweldig vind.

Bij dat ietwat psychedelische album uit 1972 is een nogal eigenaardige film (1974) gemaakt. En die heb ik gekeken.

Het plot:

Sun Ra–space-age prophet, Pharaonic jester, shaman-philosopher and avant-jazz keyboardist/bandleader–land his spaceship in Oakland, having been presumed lost in space for a few years. With Black Power on the rise, Ra disembarks and proclaims himself “the alter-destiny.” He holds a myth-vs reality rap session with black inner-city youth at a rec center, threatening “to chain you up and take you with me, like they did you in Africa” if they resist his plea to go to outer space. He duels at cards with The Overseer, a satanic overlord, with the fate of the black race at stake. Ra wins the right to a world concert, which features great performance footage of the Arkestra. Agents sent by the Overseer attempt to assassinate Ra, but he vanishes, rescues his people, and departs in his spaceship from the exploding planet Earth. (IMDb)

In de film vliegt Sun Ra (die zichzelf speelt, en iets weg heeft van een verwarde Stanley Menzo) in een wel heel curieus schip van Saturnus naar de Aarde om mensen op te pikken die mee mogen naar zijn ruimtekolonie:

Daar zie ik dus twee te ver uit elkaar staande pronte borstjes in, Freudiaans genoeg. Maar goed, in dat schip landt Sun Ra dus op aarde. Bij de landing vraagt een journalist (nieuws is immers nieuws) aan hem: “Wat voor brandstof gebruik je eigenlijk?”. Sun Ra antwoord: “Muziek.” En daarmee is de toon gezet. Of ook weer niet, want de film is een onsamenhangende mixtuur van onbegrijpelijke wartaal, blaxploitation-achtige jaren ’70 cinema, sociaal commentaar en live-muziek. Waarbij je je bij elke scene hevig moet afvragen wat het met de film te maken heeft.

Er zullen ook mensen zijn die de monologen van Sun Ra in deze film helemaal geen wartaal vinden. Dat kan, maar ik snapte er werkelijk niks van, en dat vond ik wel zo prettig. Overigens zitten er ook een paar hele begrijpelijke scenes in de film. Zo zit er een kidnap-scene in waarin Sun Ra van gemene blanke mannen naar Dixie muziek moet luisteren:

Deze ‘normale’ scenes zijn met een aandoenlijke knulligheid gemaakt die ik herken uit blaxploitation films uit die tijd. Ik ben daar een groot liefhebber van. Ook van jaren ’70 psychedelia ben ik niet vies, dus dit filmpje (duurt een minuut of 80) was voor mij prima te verhapstukken. Vooral door de prima soundtrack.

Dan wil ik graag afsluiten met een gedicht dat Sun Ra in 1974 schreef:

This is the music of greater transition
To the invisible, irresistable space age
Outer space is big and real and compelling
And the music which represents it must be likewise
The isolated earth age is finished
And all the music which represents only the past
Is for museums of the past

Ik bedenk plots dat ik die Playboy met Sonja Silva op de cover niet gekocht heb, maar cadeau heb gekregen van de toenmalige vrouw. Waarom precies weet ik niet meer. Het zal hoe dan ook iets te maken hebben gehad met mijn voorliefde voor naakte vrouwen. Zomaar een kanttekening in mijn geschiedenis die ik u niet wilde onthouden. Een geschiedenis die na het zien van Space is the Place een stuk kleurrijker is geworden. Van Sun Ra snap ik nog steeds niks, maar other than that: Een kijktip mensen. Een onvervalste kijktip.

Space is the Place is in zijn geheel te bekijken op youtube of hier te downloaden.